روز مادر مبارک

امام رضا (ع) فرمودند:
مَن حاسَبَ نَفسَهُ رَبَحَ وَمَن غَفَلَ عَنهَا خَسِر
آن کسى که نفسش را محاسـبه کند، سـود برده است و
آن کسى که از محاسبه نفس غافل بماند ، زیان دیده است.
منابع:
1- )بحار الأنوار، ج 78، ص 352، باب 26، ح 9(
2- http://www.eteghadat.com/forum/forum-f40/topic-t1017.html
این شکوه و جلال که در بارگاه امامان میبینی!
این دلهای مشتاق که شیفته زیارت اهلبیت رسول صلیاللهعلیهوآله مییابی!
این چشمان خسته و رمد دیده که با نگاه به ضریح علی بن موسی الرضا علیهالسلام بیاختیار به بارش مینشیند و نشاط و معنویت میآفریند.
این پاهای خسته که مسافتهای طولانی راه پیموده و چون به حریم حرم رضوی میرسد، خستگی از یاد میبرد و ساعتها با احترام و ادب در برابر امام میایستد و شاهد گفتگوهای بیریا و خالصانه زائران، با مهربانِ غریب نواز میشود.
هیچکدام بیدلیل نیست!
شاید برای آنان که امام را نمیشناسند، و حکمت زیارت را در نمییابند. آنان که راز ارتباط دلها با امام رأفت و رحمت را کشف نکردهاند، این همه ابراز احترام و محبّت شگفتانگیز به نظر آید! حتّی ممکن است برای برخی از آشنایان و زائران که خود به زیارت آمده و همراه با انبوه مشتاقان، در جذبه ولایت و محبّت رضوی قرار گرفتهاند، سرّ این شیفتگی آشکار نباشد! ولی این واقعیتی است آشکار و غیر قابل انکار.
عترت، سرآمد امّت
آنچه بدیهی مینماید، این است که در مجموعه امّت اسلامی، همه اهل ایمان در پایداری بر ایمان و پاسداری از شایستگیها و مقابله با کجیها، همسان نیستند، بلکه برخی از آنان بر گروهی دیگر در این میدان سبقت جسته و برتری و کمال و فضیلت را از آنِ خود ساختهاند.
از آیات قرآن و منابع روایی معتبر استفاده میشود: همانگونه که امّت اسلامی بر سایر امّتها برتری یافته و عهدهدار دفاع از بایستهها و مبارزه با زشتیها شده است، در میان امّت اسلامی، عترت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله بالاترین امتیاز را در این زمینه دارا هستند و بر سایر افراد و مجموعههای اسلامی برتری یافتهاند.
شگفت نیست اگر کسانی نخواستهاند این امتیاز را برای عترت پیامبر صلیاللهعلیهوآله قایل شوند، چرا که پیش از آنان و پس از آنان کسانی مدّعی بودهاند که پیامبر اسلام و قرآن بر دیگر انبیا و کتابهای آسمانی برتری نداشته، بلکه معتقد شدهاند که از صدق و راستی برخوردار نبودهاند! غافل از اینکه انکار آفتاب، انکار خود است و محروم گذاشتن خویش از نور و رحمت به شمار میآید.
سروده یکی از عاشقان امام رضا (ع):
یا امام رضا سلام، میبینی ساده اومدم
پاهامم تاول زده، آخه پیاده اومدم
اگه میشه تو بگیر دو دست پر نیازمو
با دلی که گنهش خیلی زیاده اومدم
آقاجون! کاشکی میشد یه گوشه چشم عطا کنی
کاش میشد واسه یه بار نگاهیم به ما کنی
کاش میشد بهم بگی: درداتو درمون میکنم
منو با عشق خودت یه ذره آشنا کنی
نوکرتم، غلامتم، حلقه به گوشم میبینی؟
عشق دیدار تو برده عقل و هوشم میبینی؟
آقا جون! کلی دعا دارم، اجازه هست بگم؟
واسه حاجاتمه توی جنب و جوشم، میبینی؟
اولش دعا کنم مریضا رو شفا بده
بعد از اونم یه کمی فقیرا رو نوا بده
آقا جون! ملتو به آرزوهاشون برسون
آخر سر اگه شد یه حالیم به ما بده
نماز عید فطر،با معنویتخاصی که دارد،دلها را متوجه خدامیکند،حالت توبه و استغفار در دلها ایجاد میسازد و مستحب است کهانسان،پیش از نماز عید،غسل کند،دعاهای خاصی را بخواند،و درفضای باز و در زیر آسمان به نماز بایستد .
امام رضا(ع)میفرماید :
« انما جعل یوم الفطر العید،لیکون للمسلمین مجتمعایجتمعون فیه و یبرزون لله عز و جل فیمجدونه علی ما منعلیهم، فیکون یوم عید و یوم اجتماع و یوم زکوة و یوم رغبة و یوم تضرع » [1] خداوند،روز فطر را بدین سبب«عید»قرار داد، تامسلمانان،مجمعی داشته باشند که در آنروز،جمع شوند و دربرابر خداوند،بخاطر منتها و نعمتهایش،به تمجیدو تعظیم بپردازند،پس آنروز،روز عید و تجمع و زکات ورغبت و نیایش است .
در این حدیثشریف،فلسفه این نماز و عید را در محورهای زیر،بیانکرده است :
1- اجتماع و گردهمایی
2- زکات و رسیدگی به فقرا
3- رغبت و گرایش به خدا
4- تضرع و نالیدن به درگاه پروردگار
و اینها،هم ناظر به بعد معنوی و عرفانی این نماز و مراسم عبادیاست،هم توجه به آثار اجتماعی و فوائدی دارد که به مردم میرسد و مردمبا پرداخت«زکات فطره»،بینوایان مستمند را به نوایی میرسانند و بهیک لحاظ،از نظر تامین معاش محرومان،عید فطر،:«عید فقرا»محسوبمیشود [2] .
[1] وسائل،ج 5 ص 141،من لا یحضر،ج 1 ص 522 .
[2] پرتوی از اسرار نماز ، قرائتی، محسن.
منبع:
http://www.aqrazavi.org/index.php?module=pagesetter&func=viewpub&tid=21&pid=1729
مقدمه
قرآن کريم در انديشه، گفتار و کردار اهلبيت:تجسّم و عينيت تمام يافته است و سيرة کريمانه و سخن حکيمانة آنان، مستقيم يا غير مستقيم، روشنگر کتاب الهي در ابعاد گوناگون آن است؛ از اين رو يکي از رسالتهاي مهم امامان معصوم تبليغ دين، بيان احکام و تفسير قرآن بوده است. ميراث قرآني و تفسيري باقي مانده و ارزشمند از وجود مبارک امام رضا عليه السلاماز نمونههاي اعلي و عظيم ذخاير قرآني تفسير معصومان:است و از آن جا که لطف و حکمت خداوند متعال همواره اقتضا کرده انسان را در پهنة طبيعت، بيراه و راهبر، رها نکند، ميراث قرآني را در ميان خاندان نبوت:دست به دست نموده تا به هشتمين اختر تابناک آسمان امامت و ولايت حضرت امام علي بن موسي الرضا عليه السلامرسيد و آن امام همام، وارث کتاب الهي و مفسّر راستين قرآن شد و اکنون دوازدهمين حجت، امام عصرعليه السلام ميراثدار آن است. به فرمودة امام صادق عليه السلامپيوسته خداوند از ميان ما خاندان، کسي را بر ميگزيند که کتاب او را از آغاز تا به انجامش ميآموزد.[1]
در اين مقاله با نگرشي به سيرة قرآني و تفسيري امام رضا عليه السلام، بياناتي که ايشان به طور مستقيم در باب قرآن کريم و تفسير و فهم آن فرمودهاند، ميپردازيم.
بخش عمدهاي از گفتار و سيرة حضرت رضا عليه السلام به شکل مستقيم يا غير مستقيم به شرح، تبيين و عينيت بخشيدن کتاب خدا اختصاص دارد؛ بنابراين، ميتوان در ديدي فراتر به گزارش، شرح و تفسير قرآن در بيانات امام رضا عليه السلام پرداخت. آنچه از ايشان در ابواب مختلف فقه ياد شده، به گونهاي تبيين و تفصيل ايات الاحکام و اوامر و نواهي الهي است يا آنچه دربارة توحيد، نبوت، امامت، معاد، ايمان و کفر و ديگر مسائل اعتقادي به جاي مانده است، شرح و بسط معارف اعتقادي قرآن است. اندرزها، آداب و اخلاق کريمانة امام رضا عليه السلامنيز توضيح ايههاي اخلاقي قرآن ميباشد.
الف) بيان منزلت و فضيلت قرآن
قرآن، توصيف گري گوياست و در ايههاي فراواني به بيان منزلت رفيع و شأن والاي خويش پرداخته است تا براي کسي در روي گرداني از قرآن حجّتي باقي نماند و آن کسي که به قرآن رو ميآورد با معرفت و بينش در وادي آن گام نهد. اهلبيت:نيز که عارف به حقيقت قرآن هستند، هم پاي آن، اين منزلت و فضيلت را به خوبي تبيين کردهاند.[2] اينک نمونهاي از فرازهاي گفتار امام رضا عليه السلامدر اين خصوص ذکر ميگردد:
الف) ريان بن صلت از حضرت رضا عليه السلام پرسيد: نظر شما دربارة قرآن چيست؟ امام فرمود:
کلام الله لاتتجاوزه و لا تطلبوا الهدي في غيره فتضلّوا؛ قرآن کلام خداست، از آنچه او گفته است، فراتر نرويد و هدايت را در غير او نجوييد که گمراه ميشويد.[3]
ب) محمد بن موسي رازي از پدرش روايت کرده که يکي از روزها در محضر حضرت رضا عليه السلام، سخن از قرآن به ميان آمد. امام فرمود: «قرآن ريسمان محکم، دستاويز استوار و ايين برتر خدا در ميان بندگان است. به سوي بهشت راهبري ميکند و از دوزخ رهايي ميبخشد. در اثر گذشت زمان، کهنه نشده و با تکرار بر زبانها از ارزش و اثر بخشي آن کاسته نميشود؛ زيرا خداوند، آن را براي زمان خاصّي قرار نداده است، بلکه حجت و برهان براي همة انسانها در سراسر زندگيشان است و نه از پيش رو و نه از پس، باطل به آن وارد نخواهد شد. فرود آمدهاي از سوي خداوند حکيم و ستوده است.»[4]
حضرت ابوالحسن علی بن موسی الرضاعلیه السلام در سال 148 ه . ق، در روز یازدهم ذیقعده در مدینه دیده به جهان گشود . (1)
پدر بزرگوارش حضرت امام موسی بن جعفرعلیه السلام و مادر مکرمهاش به نامهای نجمه خاتون، امالبنین، سکینه نوبیه و تکتم نامیده میشود که بعد از تولد فرزندش، از طرف امام کاظمعلیه السلام «طاهره» نام گرفت . (2)
آن حضرت در دوران امامت 20 ساله خویش (183 - 203) با سه تن از حکمرانان مستبد عباسی، یعنی هارون الرشید (ده سال)، محمد امین (پنجسال) و مامون (پنجسال آخر عمر) معاصر بود . امام رضاعلیه السلام در آخر ماه صفر 203 ه . ق در سن 55 سالگی بوسیله مامون، مسموم و در سناباد نوقان که امروزه یکی از محلات مشهد مقدس بحساب میآید، به شهادت رسید و در محل مرقد فعلی به خاک سپرده شد . (3)
به بهانه شهادت آن امام همام، برآنیم که امامت و ولایت را از منظر و دیدگاه آن حضرت به تماشا بنشینیم . آنچه در پیش رو دارید گامی است در این راه .